ข้อกำหนดส่วนผสมคอนกรีต
ตาม มยผ. 1101-64 ของกรมโยธาธิการและผังเมือง — กำลังเป้าหมาย ค่ายุบตัว ปริมาณน้ำ อัตราส่วนน้ำต่อวัสดุประสาน ปริมาณปูนซีเมนต์ และแผนการเก็บตัวอย่าง
เอกสารนี้ไม่ใช่ของเสริม — กฎหมายบังคับให้แนบ
ประกาศ มท. พ.ศ. 2567 กำหนดให้แนบ เอกสารรายการคำนวณส่วนผสมคอนกรีตที่วิศวกรผู้ออกแบบส่วนผสมรับรอง เมื่อออกแบบด้วยวิธีหน่วยแรงใช้งานที่ f′c เกิน 147 กก./ซม.² หรือวิธีกำลังที่ f′c เกิน 153 กก./ซม.² — ค่าที่งานอาคารไทยใช้กันคือ 240 ซึ่งเกินทั้งสองเกณฑ์
ข้อมูลงาน
สรุปข้อกำหนดส่วนผสม
ผ่านเกณฑ์- ชนิดคอนกรีต
- ค3
- กำลังที่ใช้ออกแบบส่วนผสม
- 325 กก./ซม.²
- ค่ายุบตัว
- 100 มม.
- ปูนซีเมนต์อย่างน้อย
- 320 กก./ลบ.ม.
ข้อกำหนดที่ได้
ทุกค่ามาจากตารางใน มยผ. 1101-64 โดยตรง
สิ่งที่หน้านี้ยังทำให้ไม่ได้ และต้องทำต่ออย่างไร
บอกตรง ๆ ดีกว่าให้ตัวเลขที่ดูน่าเชื่อถือแต่ใช้ไม่ได้จริง
- สัดส่วนมวลรวมหยาบและมวลรวมละเอียด — มยผ. 1101-64 ไม่ได้ให้วิธีคำนวณไว้ และระบุเองว่าสำหรับ ค4 ขึ้นไปหรือกรณีมีการทดลองผสม ปริมาณที่เหมาะสมต้องกำหนดโดยวิศวกรผู้ออกแบบส่วนผสม
- การปรับแก้ตามความชื้นของมวลรวมหน้างาน — ทรายที่เปียกพาน้ำเข้าส่วนผสมเพิ่ม ต้องหักออกจากน้ำที่ชั่ง
- การทดลองผสมเพื่อยืนยันว่าได้กำลังตามเป้าจริง — เป็นขั้นตอนที่มาตรฐานถือว่าจำเป็น ไม่ใช่ทางเลือก
ทำไมไม่คำนวณสัดส่วนมวลรวมให้ — สัดส่วนที่ถูกต้องขึ้นกับความถ่วงจำเพาะ ขนาดคละ และโมดูลัสความละเอียดของหินและทรายจากแหล่งที่จะใช้จริง ซึ่งต่างกันทุกแหล่ง การเดาค่าเหล่านี้จะได้ตัวเลขที่ดูน่าเชื่อถือแต่ใช้ไม่ได้จริง ซึ่งอันตรายกว่าการไม่ให้เลย · มยผ. 1101-64 เองก็ระบุว่าสำหรับ ค4 ขึ้นไป ปริมาณที่เหมาะสมต้องกำหนดโดยวิศวกรผู้ออกแบบส่วนผสม
ขั้นตอนการหาค่า
ทุกบรรทัดอ้างอิงข้อและหน้าของ มยผ. 1101-64
- 1ชนิดคอนกรีตค3 (ลูกบาศก์ 240 · ทรงกระบอก 210 กก./ซม.²)
ชนิดที่เล็กที่สุดที่ยังให้กำลังถึง 240 กก./ซม.² เมื่อวัดด้วยตัวอย่างทรงลูกบาศก์ 150 มม. — สองรูปทรงให้ค่าต่างกันราว 20% จึงต้องระบุรูปทรงในแบบเสมอ
อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 3 (ข้อ 4.6.1) หน้า 7
- 2f′cr325กก./ซม.²
กำลังอัดที่ใช้ออกแบบส่วนผสม — ต้องเผื่อสูงกว่าที่ระบุในแบบ เพราะคอนกรีตแต่ละครั้งที่ผสมให้กำลังไม่เท่ากัน ถ้าออกแบบให้ได้พอดีค่าที่ต้องการ ครึ่งหนึ่งของการเทจะไม่ผ่าน · กรณีนี้ไม่มีข้อมูลค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน s จึงต้องใช้ตารางที่ 10 ซึ่งเผื่อไว้มากกว่า
f′c + 8.5 MPa (85 กก./ซม.²)=240 + 85=325 กก./ซม.²อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 10 (ข้อ 5.2.3.2) หน้า 14–15
- 3ค่ายุบตัว100 มม. (ช่วงที่ยอมให้ 50–100 มม.)
ค่ายุบตัวที่แนะนำสำหรับแผ่นพื้น คาน ผนัง ค.ส.ล. เมื่อใช้เครื่องสั่นสะเทือน — ยุบตัวมากเทง่ายแต่กำลังลด ยุบตัวน้อยกำลังดีแต่เทยากและอาจเป็นโพรง
อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 11 (ข้อ 5.8.1) หน้า 20
- 4ปริมาณน้ำ190ลิตร/ลบ.ม.
ปริมาณน้ำต่อคอนกรีต 1 ลบ.ม. ที่ค่ายุบตัว 100 มม. และมวลรวมหยาบโตสุด 20 มม. (มวลรวมสภาพอิ่มตัวผิวแห้ง)
อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 6 (ข้อ 5.2.2.2) หน้า 11–12
- 5หมายเหตุปริมาณน้ำ—
ตารางที่ 6 เป็นค่าของส่วนผสมที่ไม่ได้ผสมสารลดน้ำหรือแร่ผสมเพิ่ม ถ้าใช้สารลดน้ำจะใช้น้ำน้อยกว่านี้ได้ที่ค่ายุบตัวเท่ากัน
อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 6 หมายเหตุ 1) หน้า 12
- 6W/CM สูงสุดมาตรฐานไม่กำหนด
อัตราส่วนน้ำต่อวัสดุประสานสูงสุดตามสภาวะใช้งาน: งานทั่วไป ไม่มีเงื่อนไขความคงทนพิเศษ — มาตรฐานไม่ได้กำหนดเพดาน W/CM สำหรับกรณีนี้ กำลังอัดเป็นตัวคุมแทน — แต่ปริมาณน้ำที่มากเกินไปยังทำให้คอนกรีตอ่อนแอและเยิ้มแยกตัวได้ตามข้อ 5.2.2.2
อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 7 (ข้อ 5.2.2.3) หน้า 12–13
- 7ปูนซีเมนต์ต่ำสุด320กก./ลบ.ม.
ปริมาณปูนซีเมนต์ต่ำสุดของค3 กรณีไม่ได้ทดลองผสมโดยวิศวกร
อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 5 (ข้อ 5.2.2.1) หน้า 11
- 8ปูนซีเมนต์ที่ใช้320กก./ลบ.ม.
มีเกณฑ์เดียวที่ใช้ได้กับกรณีนี้
- 9W/CM ที่ได้0.594
อัตราส่วนน้ำต่อวัสดุประสานที่ได้จริงเมื่อใช้ปริมาณปูนซีเมนต์ข้างต้น
ปริมาณน้ำ ÷ ปูนซีเมนต์=190 ÷ 320=0.594 - 10คลอไรด์สูงสุด0.3% ของน้ำหนักวัสดุประสาน
ปริมาณคลอไรด์ไอออนที่ละลายน้ำได้สูงสุดในคอนกรีตสำหรับงาน คสล. อื่น คิดเป็นร้อยละของน้ำหนักวัสดุประสาน (ทดสอบตาม ASTM C 1218) — สำคัญเป็นพิเศษถ้าใช้ทรายทะเลหรือสารเคมีผสมเพิ่มที่มีคลอไรด์
อ้างอิง: มยผ. 1101-64 ตารางที่ 8 (ข้อ 5.2.2.4) หน้า 13